Khi Fed tăng lãi suất 25 điểm cơ bản vào tháng 3, tôi đang ngồi trong một quán cà phê ở Los Angeles, nhìn vào màn hình với biểu đồ thanh khoản toàn cầu. Đó là một khoảnh khắc kỳ lạ. Tôi nhớ lại năm 2017, khi tôi 34 tuổi, mới bắt đầu nghiên cứu ICO. Lúc đó, tôi tin rằng crypto sẽ là một giấc mơ vĩ đại. Nhưng hôm nay, tôi nhìn thấy một thực tế khác.
ICO là giấc mơ, CBDC là thực tế.
Hãy nhìn vào bức tranh lớn. Năm 2008, khi Lehman Brothers sụp đổ, ai tin rằng Bitcoin sẽ thành công? Hôm nay, CBDC - đồng tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương - đang lặp lại điều đó. Nhưng theo một cách khác. Tôi đã dành 27 năm để quan sát ngành này, và tôi nhận thấy một sự chuyển dịch cơ bản: từ một hệ thống phi tập trung đầy lý tưởng sang một hệ thống được kiểm soát bởi các ngân hàng trung ương.
Dựa trên kinh nghiệm nghiên cứu của tôi, tôi thấy rằng stablecoin thuật toán, như Terra Luna, đã thất bại vì chúng phụ thuộc vào cơ chế thị trường không ổn định. Nhưng CBDC thì khác. Chúng được hỗ trợ bởi sức mạnh của nhà nước - một yếu tố mà crypto thuần túy không thể có. Ví dụ, dự án 'CBDC Pulse' mà tôi tham gia đang thu thập dữ liệu vĩ mô để tối ưu hóa phát hành CBDC. Điều này cho thấy một xu hướng: các chính phủ đang học hỏi từ thành công và thất bại của crypto.
Trong 7 ngày qua, một giao thức stablecoin đã mất 40% LP vì biến động lãi suất. Đây là tín hiệu. Khi Fed tăng lãi suất, dòng vốn chảy ra khỏi các giao thức DeFi rủi ro, hướng đến các tài sản an toàn hơn. Nhưng có một góc nhìn phản trực giác: điều này không giết chết crypto, mà thúc đẩy sự trưởng thành của nó. Như tôi đã thấy trong vụ sụp đổ của Terra Luna năm 2022, thị trường học hỏi từ những sai lầm. Và CBDC là kết quả của quá trình học hỏi đó.
Tôi từng nghĩ rằng DeFi sẽ thay thế hệ thống tài chính truyền thống. Nhưng bây giờ, tôi thấy một sự kết hợp. Không phải 'crypto vs CBDC', mà là 'crypto và CBDC'. Các ngân hàng trung ương đang thử nghiệm với các công nghệ blockchain, nhưng họ sẽ kiểm soát chúng. Điều này tạo ra một hệ thống hai tầng: một tầng phi tập trung cho các giao dịch tự do, và một tầng tập trung cho các giao dịch chính thức.
Lấy ví dụ từ dự án 'MacroFarm' của tôi. Năm 2020, tôi và hai người bạn tạo ra một nền tảng yield farming cho phép người dùng đặt lợi suất theo lạm phát khu vực. Dự án thất bại sau 6 tháng, nhưng tôi đã học được một bài học quan trọng: thanh khoản không phải là một thứ có thể tạo ra từ không khí, nó phải được gắn với các yếu tố vĩ mô thực tế. Điều này giải thích tại sao CBDC thành công: chúng dựa trên dòng tiền thực từ các ngân hàng trung ương.
Vậy, điều này có nghĩa là gì cho nhà đầu tư? Hãy nhìn vào chu kỳ. Khi lãi suất giảm, crypto tăng. Khi lãi suất tăng, crypto giảm. Nhưng có một điểm mù: trong khi thị trường đi ngang, các dự án có nền tảng vững chắc sẽ tích lũy. Đây là lúc để xếp hàng. Tôi đang theo dõi một số dự án CBDC thử nghiệm, vì chúng có thể là cầu nối giữa thế giới truyền thống và crypto.
Cuối cùng, tôi muốn nhấn mạnh: đừng nhìn vào giá ngắn hạn, hãy nhìn vào dòng vốn vĩ mô. Năm 2024, khi Bitcoin ETF được phê duyệt, tôi đã viết một báo cáo dài 20 trang về tác động của nó lên thanh khoản thị trường. Kết luận của tôi là: crypto không còn là một thị trường riêng biệt, nó là một phần của hệ thống tài chính toàn cầu. Và CBDC là bước cuối cùng để hợp nhất hai thế giới này.
Hãy nghĩ về điều này: nếu bạn là một nhà đầu tư, bạn sẽ đặt cược vào đâu? Vào stablecoin thuật toán, hay vào CBDC? Tôi không có câu trả lời tuyệt đối, nhưng lịch sử cho thấy rằng những thứ được hỗ trợ bởi nhà nước thường tồn tại lâu hơn. Và đó là lý do tại sao tôi, với tư cách là một nhà nghiên cứu CBDC, tin rằng tương lai sẽ là sự kết hợp giữa giấc mơ phi tập trung và thực tế tập trung.