Bộ trưởng Tài chính Mỹ vừa tuyên bố rằng báo cáo nonfarm payrolls đang đánh giá thấp sức mạnh tiềm ẩn của nền kinh tế. Ngay lập tức, thị trường crypto lại rung lên. Nhưng khoan, trước khi vội vàng kết luận đây là tin tốt hay tin xấu, hãy nhìn vào lớp lang bên dưới những con số. Khi một quan chức cấp cao nhất về tài chính của nền kinh tế lớn nhất thế giới lên tiếng về dữ liệu việc làm, họ không chỉ đang bình luận về kinh tế. Họ đang quản lý kỳ vọng. Và trong thế giới tài sản số, kỳ vọng là tất cả.
Bối cảnh vĩ mô đang rất căng. Chỉ một tháng trước, thị trường lao đao vì lo ngại suy thoái. Giờ đây, tiếng nói từ Bộ Tài chính lại vang lên như một sự điều chỉnh nhẹ nhàng: dữ liệu không phản ánh đúng thực lực. Họ nói về sự mở rộng nguồn cung, về năng suất tăng vượt dự kiến gấp đôi, về các nhà máy đang được xây dựng. Nghe có vẻ giống một bài phát biểu về kinh tế vĩ mô truyền thống, nhưng nếu đào sâu hơn, đây là một thông điệp chiến lược cực kỳ quan trọng cho thị trường tiền mã hóa.
Khi một Bộ trưởng Tài chính nói rằng nền kinh tế không cần kích thích ngắn hạn, họ đang ngầm định hướng cho chính sách tiền tệ. Nếu tăng trưởng thực sự đến từ cung, thì áp lực lạm phát sẽ tự tiêu tan mà không cần Cục Dự trữ Liên bang phải mạnh tay hạ lãi suất. Điều này có nghĩa là gì? Nó có nghĩa là chi phí vốn có thể sẽ duy trì ở mức cao trong một thời gian dài hơn so với những gì thị trường đang kỳ vọng. Lãi suất cao hơn trong thời gian dài hơn, thanh khoản toàn cầu sẽ không được nới lỏng nhanh. Đối với Bitcoin, vốn đã hoạt động như một tài sản nhạy cảm với thanh khoản, tín hiệu này có thể tạo ra một áp lực điều chỉnh, hoặc có thể tạo ra một cú hích để các nhà đầu tư rời bỏ thị trường truyền thống tìm đến sự trú ẩn của vàng kỹ thuật số nếu họ không tin vào câu chuyện tăng trưởng này.
Nhưng hãy lật ngược vấn đề. Nhìn vào sự mâu thuẫn trong chính thông điệp. Bộ trưởng Tài chính nói về việc các doanh nghiệp trong nước đang xây dựng nhà máy mới – tập trung vào khu vực sản xuất hàng hóa. Vậy còn khu vực dịch vụ? Sự im lặng về dịch vụ tiêu dùng là một điểm mù chết người. Nếu mọi thứ đều tốt đẹp, họ sẽ không cần phải chọn lọc dữ liệu để làm nổi bật. Ẩn sau câu chuyện về các nhà máy đang hoạt động là một thực tế có thể kém tươi sáng hơn ở những lĩnh vực khác. Điều này có nghĩa là sức khỏe của nền kinh tế Mỹ không đồng đều. Và một nền kinh tế không đồng đều sẽ tạo ra những phản ứng không thể đoán trước từ Fed. Sự không thể đoán trước chính là kẻ thù tồi tệ nhất của thị trường tiền mã hóa.
Trong quá trình theo dõi các chu kỳ vĩ mô, tôi nhận ra rằng các nhà hoạch định chính sách thường gieo những hạt giống của câu chuyện tăng trưởng trước khi họ thực hiện bất kỳ thay đổi nào về chính sách. Đây là bài học từ năm 2020 và là điều tôi nhớ mãi khi đưa ra quyết định đầu tư. Nếu chính phủ Mỹ đang chuẩn bị tinh thần cho một giai đoạn thắt chặt hoặc ít nhất là không nới lỏng, thị trường crypto cần phải chuẩn bị cho một môi trường thanh khoản khắc nghiệt hơn. Điều này trái ngược hoàn toàn với giả định rằng một nền kinh tế mạnh hơn sẽ kéo theo Bitcoin tăng giá. Bitcoin không phải là cổ phiếu công nghệ. Nó là một kênh đầu cơ thanh khoản toàn cầu. Khi dòng tiền rẻ bị siết lại, dòng tiền vào Bitcoin sẽ chậm lại.
Nhưng nếu nhìn xa hơn, câu chuyện lại trở nên thú vị. Bộ trưởng Tài chính nói rằng mở rộng nguồn cung sẽ làm giảm lạm phát mà không cần kích thích ngắn hạn. Nếu điều này thành sự thật, chúng ta sẽ chứng kiến một môi trường mà lạm phát giảm dần, lãi suất danh nghĩa giữ nguyên, và lãi suất thực tế tăng lên. Lãi suất thực tế cao là một môi trường khắc nghiệt cho vàng, cho bất động sản, và cho cả Bitcoin – vốn được xem như một tài sản không sinh lời. Nếu thị trường bắt đầu tin rằng Mỹ đang bước vào một kỷ nguyên tăng trưởng do năng suất dẫn dắt, đồng đô la sẽ mạnh lên, và áp lực lên Bitcoin sẽ gia tăng.
Tôi nhớ lại cơn khủng hoảng năm 2022, khi mọi thứ sụp đổ chỉ vì mất niềm tin vào thanh khoản. Lúc đó, những lời phát biểu từ các quan chức đều bị nghi ngờ. Nhưng điều khác biệt bây giờ là sự xuất hiện của ETF – một cầu nối chính thức giữa thị trường truyền thống và thị trường tiền mã hóa. Điều này có nghĩa là gì? Nó có nghĩa là câu chuyện vĩ mô không còn chỉ đơn thuần là tín hiệu cho các nhà đầu tư nhỏ lẻ. Nó trở thành câu chuyện cho các tổ chức tài chính lớn. Khi Bộ trưởng Tài chính nói, họ nghe – và họ điều chỉnh các mô hình định giá của mình.
Có một luận điểm thú vị ở đây mà hầu hết mọi người bỏ qua: những gì Bộ trưởng Tài chính không nói. Không có một lời nào về việc duy trì ổn định tài chính hay về thị trường chứng khoán. Sự im lặng của một quan chức tài chính cấp cao về thị trường cổ phiếu trong bối cảnh tăng trưởng được cho là mạnh mẽ như vậy thực sự là một tín hiệu rất đáng giá. Nó như một lời thừa nhận rằng định giá cổ phiếu có thể đang quá căng. Nếu dòng vốn bắt đầu rời khỏi cổ phiếu vì sự không chắc chắn giữa kỳ vọng và thực tế, một phần của dòng vốn đó có thể tìm đến các tài sản được coi là nơi trú ẩn – hoặc là nơi đầu cơ mới. Kịch bản này giống như một mũi tên chĩa vào Bitcoin.
Hãy đặt mình vào vị trí của nhà đầu tư: nền kinh tế Mỹ có vẻ vẫn ổn, nhưng không còn được hỗ trợ bởi lãi suất giảm. Lợi nhuận doanh nghiệp có thể vẫn tăng, nhưng chi phí vốn cao hơn sẽ ăn vào biên lợi nhuận. Trong khi đó, các tài sản như Bitcoin lại đang cho thấy sự tương quan ngày càng tăng với các tài sản thanh khoản toàn cầu – và đôi khi hoạt động như một kênh dự trữ giá trị thay thế khi niềm tin vào hệ thống tài chính bắt đầu rạn nứt. Liệu chúng ta có thực sự nhìn thấy một sự phân rẽ giữa tăng trưởng kinh tế và kỳ vọng lãi suất? Nếu có, thị trường crypto sẽ bị giằng co giữa lực đẩy thanh khoản thắt chặt và lực kéo tìm kiếm nơi trú ẩn trong sự bất ổn.
Trong thực tế vận hành thị trường, tôi đã chứng kiến rất nhiều lần việc các nhà hoạch định chính sách tạo ra những kỳ vọng không tưởng cho mùa bầu cử hoặc để phục vụ cho một chương trình nghị sự về ngân sách. Lần này cũng không phải ngoại lệ. Câu chuyện tăng trưởng này có thể đang được thổi phồng lên để chuẩn bị cho việc gia hạn các chính sách giảm thuế, điều mà tôi cho rằng có khả năng rất lớn. Một chính phủ đang đối mặt với thâm hụt ngân sách lớn và nợ công cao sẽ không muốn bị buộc phải thắt lưng buộc bụng. Vì vậy, họ sẽ vẽ ra một bức tranh về tăng trưởng mạnh mẽ đến mức nợ sẽ tự trả – một câu chuyện kinh điển của chủ nghĩa trọng cung. Nếu giảm thuế được thông qua, nguy cơ thâm hụt tài khóa sẽ lại tăng vọt và thị trường sẽ lại nhìn vào Bitcoin như một kênh bảo hiểm rủi ro chính sách vô trách nhiệm của chính phủ.
Trong một kịch bản mà chúng ta cần nghĩ đến, Bitcoin sẽ phải điều hướng qua một mê cung của các tín hiệu vĩ mô trái chiều: một Mỹ thị trường lao động yếu hơn dự kiến, lạm phát dai dẳng hơn dự kiến, và một chính phủ quyết tâm theo đuổi chính sách tài khóa mở rộng. Đây là một bộ ba hoàn hảo để tạo ra một đợt biến động lớn. Dữ liệu nonfarm có thể không phản ánh đúng sức mạnh tiềm ẩn – nhưng điều đó không có nghĩa là sức mạnh đó sẽ chuyển thành sự tăng giá ngay lập tức cho Bitcoin. Sức mạnh kinh tế thực sự và sức mạnh thanh khoản đang đứng ở hai phía đối lập nhau trong chu kỳ này.
Tôi nhớ lại những gì đã xảy ra sau khi ETF Bitcoin được chấp thuận. Dòng tiền khổng lồ từ các tổ chức đổ vào, nhưng đồng thời cũng tạo ra một sự phụ thuộc mới vào các chỉ số vĩ mô của Mỹ. Trước đây, Bitcoin như một đứa trẻ hoang dã, sống theo luật của riêng mình. Bây giờ, nó đã bị trói buộc vào chiếc ghế của thị trường tài chính truyền thống. Những lời phát biểu từ Bộ trưởng Tài chính giờ đây có sức nặng hơn bao giờ hết đối với cộng đồng tiền mã hóa.
Sẽ thật ngây thơ khi nghĩ rằng câu chuyện tăng trưởng từ Bộ Tài chính sẽ khiến Bitcoin tăng vọt ngay lập tức. Ngược lại, nó có thể tạo ra một cú sốc ngắn hạn khi thị trường phải định giá lại khả năng Fed giữ nguyên lãi suất. Nhưng điều làm tôi hứng thú không phải là hướng đi trong một tháng tới, mà là bức tranh không tưởng mà câu chuyện vĩ mô này đang vẽ ra: một thế giới nơi các chính phủ tìm kiếm tăng trưởng bằng cách gánh thêm nợ, một thế giới nơi lãi suất thực tế cao, và một thế giới mà ở đó niềm tin vào tiền pháp định sẽ dần bị xói mòn. Trong một thế giới như vậy, Bitcoin có thể sẽ không còn là một tài sản đầu cơ thuần túy, mà trở thành một chiếc phao cứu sinh.
Vậy câu hỏi đặt ra không phải là "Bitcoin sẽ tăng hay giảm trong tháng tới?". Câu hỏi đúng đắn hơn là "Liệu câu chuyện tăng trưởng có bền vững trước áp lực của nợ nần và sự bất ổn chính trị?". Nếu câu trả lời là không, thì mọi sự điều chỉnh của thị trường lúc này chỉ là một phần của chu kỳ chuyển hóa. Còn nếu câu trả lời là có, thì Bitcoin sẽ cần phải tìm thấy một vai trò khác trong một thế giới đang trở nên quá kỷ luật.
Ở Rome, khi tôi nhìn vào màn hình với những dòng dữ liệu chạy qua, tôi không thể không liên tưởng đến câu chuyện của Icarus – kẻ đã bay quá gần mặt trời với đôi cánh bằng sáp. Nền kinh tế Mỹ cũng đang bay với một niềm tin rằng tăng trưởng năng suất sẽ cứu rỗi tất cả. Nhưng nếu mặt trời – hay đúng hơn là mức lãi suất quá cao – làm tan chảy đôi cánh tài khóa của họ, thì vùng biển dưới kia sẽ đón nhận tất cả những ai biết bơi. Và Bitcoin, với bản chất phi tập trung của mình, có thể sẽ là một trong những chiếc phao cuối cùng còn nổi.