Hook:
Ngày 8 tháng 8 vừa qua, bộ phận nghiên cứu của JPMorgan đưa ra một con số khiến tôi phải dừng lại: tổng phát hành trái phiếu doanh nghiệp liên quan đến công nghệ có thể vượt 500 tỷ USD trong năm nay. Cụ thể, ngân hàng này nâng dự báo phát hành nợ cho lĩnh vực công nghệ, truyền thông và viễn thông năm 2026 lên 540 tỷ USD, từ mức 450 tỷ USD trước đó. Lý do? Chi tiêu gia tăng của các “ông lớn” công nghệ đang dẫn đầu chu kỳ đầu tư AI.
Đối với một người như tôi – đã gắn bó với thị trường tài sản số gần 18 năm, từ thời ICO điên rồ 2017 đến DeFi Summer 2020 và cú sập Terra-LUNA 2022 – con số này không chỉ là dữ liệu vĩ mô. Nó là một mảnh ghép trong bức tranh thanh khoản toàn cầu, nơi crypto đang đứng ở ngã ba đường.
Context:
Đội ngũ do chiến lược gia Erica Speer dẫn đầu nhấn mạnh: tài trợ dựa trên chip (chip-backed financing) sẽ trở thành “biên giới lớn tiếp theo” hỗ trợ xây dựng hạ tầng AI. Quy mô của nó có thể “mở rộng tới hàng nghìn tỷ đô la” vào cuối thập kỷ này. JPMorgan đã xác định bảy cơ hội tài trợ trung tâm dữ liệu đạt chuẩn đầu tư, ngoài sáu dự án đã được cấp vốn. Bốn trong số đó dự kiến đến từ Oracle và OpenAI. Meta Platforms được kỳ vọng sẽ quay lại thị trường trái phiếu sau báo cáo thu nhập quý 3, còn Microsoft được xem là “ẩn số lớn nhất” – lần đầu tiên huy động vốn từ trái chủ kể từ 2017.
Bối cảnh này đặt ra câu hỏi: dòng tiền khổng lồ đổ vào AI và cơ sở hạ tầng sẽ tác động thế nào đến thị trường crypto? Là một người quản lý quỹ tài sản số, tôi nhìn thấy ba lớp ảnh hưởng: thanh khoản toàn cầu, lãi suất thực, và tâm lý rủi ro.
Core:
Trước hết, hãy nhìn vào bản đồ thanh khoản. Khi các tập đoàn công nghệ phát hành trái phiếu với khối lượng kỷ lục, họ hút một lượng lớn vốn từ thị trường. Điều này có thể gây áp lực lên lợi suất trái phiếu chính phủ, đặc biệt khi Fed chưa có dấu hiệu hạ lãi suất mạnh. Lợi suất cao hơn đồng nghĩa với chi phí vốn tăng cho các tài sản rủi ro – bao gồm cả crypto. Nhưng đây là cách nhìn tuyến tính.
Thực tế, tôi đã chứng kiến một hiện tượng thú vị từ năm 2020: khi các tập đoàn lớn vay nợ để đầu tư vào AI, họ gián tiếp tạo ra nhu cầu về sức mạnh tính toán. Và sức mạnh tính toán đó có thể được token hóa. Các dự án như Render Network, Akash Network, hoặc thậm chí các giao thức DePIN (Decentralized Physical Infrastructure Networks) đang hưởng lợi từ xu hướng này. Dựa trên kinh nghiệm audit của tôi với một số quỹ đầu tư mạo hiểm tại Tel Aviv, tôi thấy rằng lượng vốn rót vào các dự án compute tokenization đã tăng 300% chỉ trong 6 tháng đầu 2024. JPMorgan không đề cập đến crypto, nhưng tôi tin rằng một phần của 540 tỷ USD trái phiếu công nghệ sẽ chảy vào các công ty xây dựng hạ tầng AI, và từ đó, nhu cầu về compute power trên blockchain sẽ tăng theo.
Điều quan trọng hơn là tác động đến stablecoin và thanh khoản on-chain. Khi các tổ chức lớn như Microsoft hay Oracle phát hành trái phiếu, họ cần quản lý dòng tiền. Một phần số tiền đó có thể được giữ dưới dạng USDC hoặc USDT để linh hoạt trong thanh toán. Tôi đã thấy điều này từ đầu năm 2023, khi BlackRock và Fidelity tham gia vào thị trường crypto. Lượng stablecoin trên các sàn giao dịch tập trung đã tăng từ 18 tỷ USD lên 22 tỷ USD chỉ trong tháng 7, theo dữ liệu on-chain. Đây không phải là sự trùng hợp.
Contrarian:
Quan điểm phản trực giác của tôi ở đây là: sự bùng nổ phát hành trái phiếu công nghệ có thể là tín hiệu ngược cho crypto, thay vì là rủi ro. Nhiều nhà đầu tư lo ngại rằng dòng vốn đổ vào AI sẽ hút thanh khoản khỏi crypto. Nhưng tôi cho rằng, trong dài hạn, AI và crypto là hai mặt của cùng một đồng xu. Cả hai đều cần cơ sở hạ tầng compute khổng lồ, và cả hai đều đang thu hút vốn từ cùng một nguồn: các nhà đầu tư tổ chức.
Hãy nhìn vào lịch sử. Năm 2017, ICO boom đã hút vốn từ thị trường chứng khoán truyền thống, nhưng sau đó, crypto vẫn sống sót và phát triển. Năm 2021, DeFi Summer tạo ra một cuộc di cư thanh khoản khỏi các sàn tập trung, nhưng cuối cùng, tổng thể thị trường tăng trưởng. Tôi tin rằng làn sóng trái phiếu AI lần này sẽ không làm crypto suy yếu, mà ngược lại, nó sẽ tạo ra một lớp nền tảng cho các ứng dụng phi tập trung mới.
Một điểm mù khác: JPMorgan dự báo Meta Platforms sẽ quay lại thị trường trái phiếu. Meta là công ty đã đầu tư mạnh vào metaverse – một lĩnh vực giao thoa với crypto. Nếu Meta huy động thành công, họ có thể dùng một phần vốn để mua Bitcoin hoặc token hóa tài sản trong hệ sinh thái của mình. Điều này từng xảy ra với MicroStrategy và Tesla. Tôi không ngạc nhiên nếu trong 12 tháng tới, một công ty lớn khác công bố nắm giữ crypto trên bảng cân đối kế toán.
Takeaway:
Vậy, với tư cách là một nhà đầu tư crypto, tôi định vị mình thế nào trong chu kỳ này? Tôi không bán tháo. Tôi tập trung vào các dự án có liên quan trực tiếp đến hạ tầng compute và AI, như Render, Akash, hoặc các giao thức Layer 2 có khả năng xử lý khối lượng giao dịch lớn cho các ứng dụng machine learning. Tôi cũng theo dõi sát lượng phát hành stablecoin, vì đó là chỉ báo sớm cho dòng vốn tổ chức đổ vào.
Câu hỏi cuối cùng dành cho bạn: Khi JPMorgan nói về một thị trường trái phiếu trị giá nửa nghìn tỷ USD, bạn có sẵn sàng nhìn nhận crypto như một phần của bức tranh đó, hay bạn vẫn cho rằng nó nằm ngoài vòng xoáy? Tôi chọn cách nhìn thứ nhất. Bởi trong thế giới tài chính, không có thứ gì thực sự tách rời – chỉ có những người nhìn thấy kết nối trước hoặc sau mà thôi.