Andre Cronje vừa tuyên bố 'DeFi đã chết' – Đây là lý do tôi không tin

Andre Cronje vừa tuyên bố 'DeFi đã chết' – Đây là lý do tôi không tin Hook Andre Cronje – người từng đưa Yearn.Finance lên đỉnh cao và rồi bỏ đi – vừa nói: 'DeFi is dead, long live onchain finance'. Câu nói này ngay lập tức gây sốc trong cộng đồng. Nhưng trước khi bạn vội vàng bán tháo các token DeFi, hãy cùng tôi nhìn lại lịch sử. Tôi đã từng đầu tư 20 ETH vào EOS ICO năm 2017, chứng kiến những lời hứa hẹn về một 'blockchain siêu tốc' rồi sau đó là sự sụp đổ của một hệ sinh thái. Tôi cũng đã mất 60% vốn khi YAM sập vì lỗi hợp đồng. Và tôi biết rằng, những tuyên bố mang tính 'tận thế' thường là mồi nhử cho một câu chuyện mới. Context Andre Cronje là một trong những nhân vật có ảnh hưởng nhất trong lịch sử DeFi. Ông tạo ra Yearn, sau đó là Fantom, và gần đây là Sonic. Mỗi lần ông nói về 'cái chết' của một thứ gì đó, thường là để mở đường cho dự án mới của mình. Lần này, ông cho rằng DeFi với các đặc tính 'không cần cấp phép, phi tập trung' đã lỗi thời, và thay vào đó là 'onchain finance' – một khái niệm nhấn mạnh vào minh bạch, quản trị và sự chấp nhận của tổ chức. Nhưng onchain finance thực chất là gì? Liệu nó có khác gì so với những gì chúng ta đã thấy từ các dự án RWA (Real World Assets) hay các giao thức cho vay có KYC như Maple Finance? Hay chỉ là một cái mác mới cho cùng một bộ xương cũ? Core Hãy nhìn vào kỹ thuật. AC không đưa ra bất kỳ mã nguồn, whitepaper hay kiến trúc nào. Ông chỉ nói về 'minh bạch và quản trị'. Nhưng minh bạch trong onchain finance có nghĩa là gì? Nếu nó chỉ đơn giản là mọi giao dịch đều được ghi trên blockchain, thì DeFi hiện tại cũng đã làm được điều đó. Vấn đề nằm ở chỗ: ai sẽ kiểm soát dữ liệu oracle? Tôi đã nhiều lần chỉ ra rằng độ trễ của oracle feed là gót chân Achilles của DeFi. Chainlink giải quyết vấn đề phi tập trung bằng cách sử dụng các node tập trung – một nghịch lý. Nếu onchain finance muốn hướng tới tổ chức, nó sẽ cần các oracle tuân thủ quy định, có thể bị kiểm toán bởi cơ quan quản lý. Điều đó có nghĩa là các oracle sẽ trở nên tập trung hơn, không phải ít hơn. Từ góc nhìn Layer2, tôi đã dành 6 tháng nghiên cứu Optimism và Arbitrum trong bear market 2022. Tôi nhận thấy rằng dữ liệu blob sau nâng cấp Dencun sẽ bão hòa trong vòng hai năm, và khi đó phí gas của mọi rollup sẽ tăng gấp đôi. Nếu onchain finance thực sự phát triển, nó sẽ cần một lượng lớn không gian blob để lưu trữ hàng nghìn giao dịch tổ chức mỗi giây. Với chi phí hiện tại, điều đó là không bền vững. Vậy AC đang đề xuất giải pháp gì? Ông im lặng. Hãy nhìn vào lịch sử đầu tư của tôi. Tôi từng mua CryptoPunks với 50 ETH và bán ra 150 ETH nhờ nắm bắt tâm lý thị trường. Tôi biết rằng khi một người có ảnh hưởng tuyên bố 'cái cũ đã chết', thường là để tạo ra một câu chuyện mới nhằm thu hút sự chú ý và thanh khoản. AC đã làm điều này nhiều lần: ông rời bỏ DeFi, rồi quay lại với Fantom, và giờ là Sonic. Mỗi lần, ông đều tạo ra một làn sóng FOMO. Nhưng lần này, thị trường đang trong giai đoạn giảm, và tâm lý nhà đầu tư rất dễ bị lay động bởi những tuyên bố giật gân. Contrarian Điều phản trực giác ở đây là: 'onchain finance' không phải là một khái niệm mới. Nó đã tồn tại dưới nhiều hình thức: stablecoin (USDC, USDT), RWA (Ondo, Centrifuge), và các giao thức cho vay có KYC. AC chỉ đang đặt một cái tên mới cho một xu hướng đã diễn ra từ năm 2021. Nhưng điều quan trọng hơn: ông đang cố gắng thay đổi câu chuyện từ 'phi tập trung' sang 'minh bạch và quản trị'. Điều này có thể dẫn đến một hệ quả nguy hiểm: các dự án sẽ lợi dụng 'minh bạch' để biện minh cho việc tập trung hóa. Ví dụ, một giao thức có thể tuyên bố 'chúng tôi minh bạch về mọi giao dịch', nhưng thực chất lại kiểm soát hoàn toàn quyền nâng cấp hợp đồng. Điều này đã xảy ra với nhiều dự án 'proof of reserves' – chúng chỉ chứng minh một phần nợ và thiếu audit liên tục. Tôi đã từng thấy điều đó với các sàn giao dịch, và tôi biết rằng 'minh bạch' không đồng nghĩa với 'an toàn'. Takeaway Vậy, bạn nên làm gì với câu nói này? Đừng vội bán tháo DeFi token. Cũng đừng vội mua vào các dự án 'onchain finance' chỉ vì AC nói. Hãy chờ xem ông ấy có tung ra sản phẩm cụ thể hay không. Nếu không, đây chỉ là một câu chuyện khác trong vô số những câu chuyện mà thị trường đã từng chứng kiến. Và hãy nhớ: 'EOS đã vượt qua rào cản, bạn ở đâu?' – tôi đã từng hỏi câu đó vào năm 2017, và kết quả ra sao thì ai cũng biết. Liệu onchain finance có thực sự thay thế DeFi? Hay chỉ là một lớp trang điểm mới cho cùng một bộ xương? Câu trả lời sẽ đến từ các sản phẩm cụ thể, không phải từ những tuyên bố trên Twitter.