18 blocks. Đó là khoảng cách giữa chuỗi chính Bitcoin và chuỗi fork BIP-110 tại block 961,632. Trong thời gian chuỗi chính sản xuất 19 blocks, chuỗi fork chỉ có duy nhất 1 block. Con số này không phải là một cuộc chiến. Nó là một bản cáo trạng về sự thiếu hụt đồng thuận.
Tôi đã dành 13 năm để theo dõi các fork trên blockchain. Từ ICO Status năm 2017 đến sự sụp đổ của FTX, tôi nhận ra một điều: dữ liệu on-chain không bao giờ nói dối. Nó chỉ kể lại câu chuyện một cách lạnh lùng, và lần này, câu chuyện đó rất rõ ràng.
Context: BIP-110 là gì?
BIP-110 là một đề xuất cải tiến Bitcoin nhằm hạn chế việc ghi dữ liệu phi tài chính vào block - cụ thể là các Ordinals inscription (BRC-20, NFT). Về mặt kỹ thuật, nó là một soft fork có tính chất UASF (User Activated Soft Fork): các node chạy BIP-110 sẽ từ chối các block không chứa tín hiệu ủng hộ. Điều này tương tự như BIP-148 năm 2017, nhưng khác ở chỗ tỷ lệ ủng hộ hiện tại chỉ là 2.53% - chỉ 51 block trong chu kỳ tín hiệu 2016 block mang tín hiệu đồng ý.
Tôi đã viết một script Python để tự động query dữ liệu từ các node Bitcoin và Etherscan API (vì tôi cũng kiểm tra cross-chain). Kết quả: chuỗi fork thực sự chỉ có 1 block sau block 961,632, trong khi chuỗi chính đã vượt lên 961,651. Điều này có nghĩa là hash power dành cho chuỗi fork chỉ khoảng 5-6% so với chuỗi chính - một con số không đủ để duy trì an ninh.
Core: Phân tích dữ liệu on-chain
Hãy nhìn vào con số cụ thể. Block 961,632 là điểm fork. Từ đó đến 961,651, chuỗi chính sản xuất 19 blocks. Chuỗi fork chỉ có 1 block. Tỷ lệ sản xuất block là 1/19 = 5.26%. Nếu tính theo thời gian trung bình 10 phút mỗi block, chuỗi fork đã chậm hơn khoảng 180 phút (3 giờ).
Điều này cho thấy một thực tế: không có nhóm miner lớn nào ủng hộ BIP-110. Các pool như Foundry USA, Antpool, F2Pool - những người kiểm soát hơn 60% hash rate - đã bỏ qua các block không có tín hiệu. Họ không có động lực kinh tế để làm điều đó: Ordinals inscription mang lại phí giao dịch, và việc từ chối chúng sẽ làm giảm thu nhập.
Tôi đã từng gặp tình huống tương tự vào năm 2020 khi phân tích frontrunning trên Uniswap v2. Khi đó, tôi phát hiện một bot liên tục cướp cơ hội giao dịch từ các pool mới, với tổng lợi nhuận 1.200 ETH trong một tháng. Nhưng khác với bot đó, BIP-110 fork không có một cơ chế incentive nào để thu hút hash power. Nó chết yểu vì thiếu sự hỗ trợ từ thị trường.
Contrarian: Tương quan không phải nhân quả
Nhiều người cho rằng BIP-110 fork là một cuộc chiến giữa những người theo chủ nghĩa thuần túy Bitcoin và những người ủng hộ Ordinals. Nhưng thực tế, tôi nghĩ vấn đề sâu xa hơn: đây là hậu quả của việc thiếu cơ chế quản trị phi tập trung thực sự. Bitcoin không có DAO. Các BIP (Bitcoin Improvement Proposals) chỉ là khuyến nghị, và việc kích hoạt chúng phụ thuộc vào miner signaling. Khi chỉ 2.53% miner ủng hộ, fork không thể tồn tại.
Tôi cũng thấy sự tương đồng với các dự án "Bitcoin Layer 2" tự xưng. 90% trong số chúng thực chất là Ethereum đổi thương hiệu, và cộng đồng Bitcoin thực thụ không công nhận. BIP-110 fork cũng vậy: nó không phải là một giải pháp mở rộng, mà là một nỗ lực hạn chế sử dụng block space. Nếu bạn nhìn vào on-chain data, bạn sẽ thấy rằng tổng số Ordinals inscription đã vượt 60 triệu vào năm 2026. Việc cấm chúng sẽ làm giảm đáng kể doanh thu phí của miner, và đó là lý do tại sao họ không ủng hộ.
Takeaway: Tín hiệu cho tuần tới
BIP-110 fork sẽ chết trong vòng vài ngày tới. Chuỗi fork sẽ tụt lại hàng trăm block, và các node chạy BIP-110 sẽ phải quay lại chuỗi chính hoặc bị cô lập. Đối với nhà đầu tư, không có cơ hội arbitrage hay đầu cơ nào ở đây. Nhưng đối với những người quan tâm đến quản trị blockchain, đây là một bài học: sự đồng thuận không thể được ép buộc bằng code khi nó thiếu sự đồng thuận từ cộng đồng.
Tôi sẽ tiếp tục theo dõi tình hình bằng dashboard Dune Analytics mà tôi đã xây dựng. Nếu bạn muốn xem dữ liệu thời gian thực, hãy truy cập link trong bio của tôi. Còn bây giờ, hãy để dữ liệu tự kể câu chuyện.