Bitcoin tách thành hai chuỗi qua đêm, nhưng 59 khối im lặng đã cô lập nhánh BIP-110

59 blocks. Không một bit-4. Đó là toàn bộ những gì chuỗi chính của Bitcoin phản hồi khi BIP-110 bước vào giai đoạn signaling bắt buộc. Lúc 6:34 sáng UTC ngày 9/8, dữ liệu explorer ghi nhận chuỗi chính tại block 961,690. Nhánh enforcing BIP-110 dừng ở block 961,633 — thấp hơn 57 khối, và block mới nhất của nhánh này đã 8 giờ 45 phút tuổi. Không có một cuộc chiến. Không có một tuyên bố. Chỉ có một nhánh fork bị bỏ lại phía sau bởi chính những người nắm hash rate. Trong thị trường tăng, người ta dễ bỏ qua những rạn nứt hạ tầng. Nhưng tôi đã học được rằng giá có thể tách khỏi thực tại trong một thời gian dài, và sự tách chuỗi kiểu này là loại biến động mà thị trường chưa định giá. BIP-110 là một soft fork tạm thời nhằm giới hạn một số cách nhúng dữ liệu tùy ý vào giao dịch Bitcoin. Để kích hoạt, 55% số block trong một epoch phải bật version bit 4 — tức 1,109 trên 2,016 blocks. Cửa sổ signaling bắt buộc chạy từ height 961,632 đến 963,647. Theo cỗ máy trạng thái của BIP-110, một chuỗi enforcing đạt height 963,648 sẽ chuyển sang LOCKED_IN. Các hạn chế chỉ trở thành ACTIVE tại height 965,664 — một retarget period sau đó. Nghĩa là ngay cả khi mọi thứ diễn ra đúng kế hoạch, các hạn chế vẫn còn cách hai bước nữa. Nhưng nhánh enforcing đã không thể tạo thêm khối nào sau 961,633. Về mặt kỹ thuật, một soft fork được thiết kế để tương thích ngược. Node cũ vẫn chấp nhận block mới. Nhưng khi các node enforcing bắt đầu từ chối block không có bit-4, sự tương thích đó biến mất. Mạng lưới không còn là một thực thể thống nhất. Nó trở thành hai chuỗi với hai bộ quy tắc khác nhau — một bên có hash rate, một bên chỉ có niềm tin. Sự phân kỳ bắt đầu ngay tại height 961,632, khi các node enforcing từ chối mọi block không cài bit-4. Nhánh enforcing tạo ra hai block đầu tiên — cả hai do OCEAN khai thác, cả hai mang tín hiệu cần thiết. Sau đó, không gì nữa. Điểm đáng chú ý không nằm ở hai block của OCEAN. Nó nằm ở 59 block đầu tiên của chuỗi chính trong cửa sổ: zero bit-4. Các block do Foundry, F2Pool, AntPool, ViaBTC và MARA tạo ra — tất cả đều xuất hiện trên chuỗi chính — không block nào có tín hiệu. Nếu coi đây là một cuộc bỏ phiếu ngẫu nhiên với ngưỡng 55%, xác suất để 59 block liên tiếp không có bit-4 là 0,45^59 ≈ 3,3×10^-21. Con số đó quá nhỏ để gọi là trùng hợp. Nó là một quyết định phối hợp, hoặc ít nhất là một lựa chọn nhất quán từ các thực thể nắm phần lớn hash rate. Không có sự chuyển đổi pool lớn sau khi cửa sổ mở. Attribution coinbase cho thấy các pool lớn vẫn đào trên chuỗi chính. Họ không bỏ phiếu bằng lời nói. Họ bỏ phiếu bằng hash rate — và lá phiếu hiện tại là 0. Dựa trên dữ liệu khối trong 59 block đầu tiên, có thể kết luận rằng chuỗi chính đang vận hành như thể BIP-110 không tồn tại. Điều này có nghĩa là gì đối với các node enforcing? Họ đang bảo vệ một bộ quy tắc không được phần lớn hash rate công nhận. Trong một mạng lưới bằng chứng công việc, đó là một vị thế không bền vững. Tôi đã từng mất trắng 15 ETH vào Basis năm 2018 vì tin vào cấu trúc kinh tế trên giấy mà không kiểm chứng hành vi của những người tham gia sau đó. BIP-110 bây giờ nhắc tôi về một điểm tương tự: cơ chế signaling có thể được thiết kế hoàn hảo, nhưng nếu miner không có động lực bật bit, một giao thức có thể chết ngay trong cửa sổ của chính nó. Năm 2022, tôi đã short ETH từ 1300 xuống 1100 trong vụ FTX sụp đổ. Nhưng tôi cũng từng mất 5 ETH khi cố bắt dao rơi LUNA ở vùng giá 20 đô vì tin vào “buy the dip” mà không kiểm chứng on-chain. Bài học tôi rút ra rất đơn giản: không bao giờ đứng về phía một chuỗi không có hash rate. Hash rate là tường thành cuối cùng. Khi tường thành bỏ đi, mọi luận điểm kỹ thuật đều trở thành trang giấy. OCEAN, miner duy nhất tạo block trên nhánh enforcing, đã cho thấy sự sẵn sàng. Nhưng OCEAN chỉ là một phần nhỏ của hash rate toàn mạng. Một chuỗi không có đủ hash rate không phải là một chuỗi — nó chỉ là một bản ghi bị bỏ rơi. Với các node enforcing, đây là một consensus split. Với phần còn lại của mạng, nó chỉ là một vài block lạc. Với tư cách một người làm options, tôi không cần nhìn bảng giá để biết thị trường đang định giá gì. Một sự kiện nhị phân như BIP-110 thường được phản ánh qua risk premium. Nhưng hành vi của miner đã nói lên tất cả. Khi những thực thể nắm hash rate không bật bit, xác suất thành công của đề xuất này đang tiến về con số không. Về phía sàn giao dịch, Coinbase và Kraken đều báo trạng thái hoạt động bình thường trên trang status chính thức. Nhưng mẫu kiểm tra chỉ giới hạn ở hai sàn; ví, merchant và node tự lưu trữ nằm ngoài phạm vi. Khi một nhánh fork bị bỏ rơi, phần lớn người dùng sẽ không nhận ra — cho đến khi họ cố gửi tiền qua một block explorer không đồng bộ. Đây là lý do vì sao status feed từ sàn giao dịch chỉ là một kiểm tra có giới hạn. Nó không phản ánh trạng thái thực của toàn mạng. 1,957 blocks vẫn còn trong cửa sổ signaling. Nếu các miner không đổi ý, kết quả zero-of-59 sẽ trở thành một sự vắng mặt tín hiệu lịch sử. Nếu họ đổi ý, chúng ta sẽ thấy một làn sóng bit-4 xuất hiện đột ngột ở phần cuối cửa sổ — một kiểu đảo chiều phút cuối mà tôi đã thấy nhiều lần trong thị trường quyền chọn khi một vị thế lớn đang thua lỗ bất ngờ được gia cố. Đây không phải là cuộc chiến block size năm 2017. Không có lời kêu gọi từ các sàn lớn, không có một nhóm miners tuyên bố sẽ khai thác nhánh mới. Đây là một nỗ lực áp đặt quy tắc từ phía node operators mà không có sự đồng thuận của hash rate. Kết quả: một nhánh hai khối. Những người ủng hộ BIP-110 lập luận rằng việc hạn chế dữ liệu tùy ý sẽ giữ Bitcoin tập trung vào tiền tệ. Nhưng việc lọc các giao dịch hợp lệ có thể làm suy yếu tính trung lập của mạng lưới — và đó là điểm mù mà các nhà phê bình đã nói từ lâu. Tôi muốn thêm một điểm mù khác: những người ủng hộ đánh giá thấp quyền lực thực tế của miner. Trong bằng chứng công việc, quyền tạo block là quyền quyết định. Nếu các pool lớn thấy rủi ro fork, hoặc chỉ đơn giản không thấy lợi ích, họ không bật bit. Không cần tuyên bố chính trị. Không cần tranh luận. Họ chỉ cần im lặng. Và sự im lặng đó là một lá phiếu trống. Một lá phiếu trống trong một soft fork là một lá phiếu chống. 59 block đầu tiên đã trả lời câu hỏi đó. Với 1,957 blocks còn lại, vẫn còn cơ hội — nhưng để thay đổi cục diện, các pool lớn sẽ phải đảo chiều một cách rõ rệt và nhanh chóng. Câu hỏi lớn nhất không phải là BIP-110 có thành công hay không. Câu hỏi lớn nhất là: nếu một soft fork có cơ chế rõ ràng, có node enforcing, có một miner sẵn sàng tạo block ngay từ đầu, mà vẫn không có được sự ủng hộ của hash rate, thì điều gì mới có thể khiến miner thay đổi quyết định? Nếu câu trả lời là “không gì cả”, toàn bộ khái niệm soft fork dựa trên miner signaling cần được xem xét lại. Theo dõi block 963,648. Nếu chuỗi chính đến đó mà bit-4 vẫn không xuất hiện, BIP-110 vừa trải qua một cuộc bỏ phiếu kín với kết quả gần như bằng không. Liệu một soft fork có thể sống sót nếu tất cả các pool lớn đều quay lưng? Lịch sử nói rằng không. Nhưng lịch sử cũng từng chứng kiến những cuộc đảo chiều vào phút cuối. Trong giao dịch, tôi chưa bao giờ đóng một vị thế trước khi hết giờ.